project

Energie uit de sloot: van kans naar project

9 mei 2017

De hoeveelheid thermische energie in ons watersysteem is enorm. Maar aan deze enorme potentie heb je niks, wanneer je er geen gebruik van maakt. Daarom zetten we nu samen met een aantal waterschappen de stap naar concrete projecten.

Uit de landelijke inventarisatie blijkt dat we zo’n één miljoen woningen in Nederland zouden kunnen verwarmen met warmte uit ons oppervlaktewater. In de Smart polder koppelen we het winnen en opslaan van duurzame energie aan waterbeheer. Het winnen van warmte en koude uit oppervlaktewater is een belangrijke onderdeel van deze innovatie.   

Kansen voor Hoogheemraadschap De Stichtse Rijnlanden 

Voor Hoogheemraadschap De Stichtse Rijnlanden (HDSR) hebben we een kansenkaart Smart polder opgesteld. In deze kaart brengen we in meer detail in beeld wat de potentie is van de verschillende waterlopen, plassen en gemalen om warmte en koude te leveren. Daarnaast hebben we de energievragers in de directe omgeving in kaart gebrachtDe potentie kan immers pas worden benut als binnen een redelijke afstand ook een energievrager aanwezig is.  

    

Benieuwd naar de potentie bij jou in de buurt? Kijk op de Nationale Energieatlas

 

 

Daarnaast voegen we maatschappelijke kaartlagen toeDit zijn maatschappelijke onderwerpen die de potentie beïnvloeden. Voor HDSR zijn vier maatschappelijke onderwerpen gedefinieerd: 

Hittestress (rood) 

Stedelijke gebieden hebben last van hittestress. Door het winnen van warmte uit het water en dit op te slaan in de bodem wordt een bijdrage geleverd aan de afkoeling van de stad In de rood gearceerde gebieden is de toepassing van Smart polder dus extra interessant. 

Waterkwaliteit (groen) 

In de zomer hebben sommige waterlopen en plassen last van waterkwaliteitsproblemen. De bekendste vorm is blauwalgDeze giftige alg is gevaarlijk voor de gezondheid en hierdoor kunnen we niet meer zwemmen in deze wateren. Ook vissen en andere waterdieren gaan dood. Door het winnen van warmte uit waterlopen en plassen, krijgt blauwalg minder kans. Ook het in beweging brengen van het water draagt bij aan het vermijden van blauwalgen In de groen gearceerde gebieden kan Smart polder dus bijdragen aan verbetering van de waterkwaliteit. 

Bestaande Bodemenergiesystemen (groene stippen) 

Voor bestaande bodemenergiesystemen is door een combinatie met oppervlaktewater vaak een verbetering in rendement te maken.  

Grondwaterbeschermingsgebieden (blauw) 

In grondwaterbeschermingsgebieden is het niet toegestaan om bodemenergiesystemen aan te leggen. Omdat we energie uit oppervlaktewater veelal opslaan in een bodemenergiesysteem moet het nabij het water toegestaan zijn om deze systemen te maken. Grondwaterbeschermingsgebieden zijn dus een beperkende factor.  

smart polder maatschappelijk

Van kans naar project

Met deze kansenkaarten zijn we op zoek gegaan naar geschikte projecten. Omdat gemeenten beschikking hebben over deze informatie, kunnen zij een belangrijke bijdrage leveren aan dit proces. Zo is ook de gemeente Utrecht in beeld gekomen. Gemeente Utrecht heeft tientallen ontwikkelingen, zowel nieuwbouw als renovaties, in beeld gebracht. Per ontwikkeling hebben we gekeken naar de geschatte energievraag van de ontwikkeling, de afstand tot een oppervlaktewater, de verwachte potentie van dat water en de aanwezigheid van maatschappelijke belangen.

Merwedekanaalzone

Uit de lijst met ontwikkelingen van de gemeente Utrecht is uiteindelijk het project Merwedekanaalzone geselecteerd als meest kansrijke ontwikkeling. Samen met de gemeente, het waterschap en de provincie onderzoeken we nu de businesscase van een Smart polder project. Deze businesscase valt ook onder het Impactproject “hitte en koelen benutten” van I&M.

Het project Merwedekanaalzone omvat de nieuwbouw van 10.000 woningen die gefaseerd worden gerealiseerd. Voor een aantal fasen kijken we naar de technische en energetische haalbaarheid, ruimtelijke inpassing, klimaatadaptatie, financiële, juridische en organisatorische haalbaarheid en de rol van de verschillende stakeholders.

smart polder merwedekanaalzone

De eerste resultaten van het onderzoek zijn positief, er is sprake van een rendabele businesscase voor dit project. Belangrijke vervolgstapen zijn de stakeholderanalyse en de organisatie van de energielevering.

De Unie van Waterschappen, Rijkswaterstaat, I&M, EZ en Stowa hebben de Green Deal Energie gesloten. De focus van deze Green Deal ligt op energiebesparing en duurzame opwekking van energie. Smart polder projecten maken ook deel uit van deze Green Deal.

 

 

 

 

 

Doe je mee?

Voor elk waterschap is een duwersrol mogelijk door het initiëren van kansenkaarten. Samen met gemeentes kun je daarna op zoek naar projecten. Wil je een kansenkaart voor jouw waterschap? Bel of mail gerust met Marc Koenders (zie contactgegevens hiernaast). 

Ben je als gemeente op zoek naar een match tussen ontwikkelingen (nieuwbouw of renovaties) en energie uit oppervlaktewater? Barry Scholten weet als geen ander de link te leggen tussen alle stakeholders en een project te creëren.

Weet jij al wat je wilt? Heb je de ambitie om een project te maken? Pepijn Wennekers helpt je met organisatie, realisatie, vergunningen en technische kennis. Zijn contactgegevens zijn hiernaast weergegeven.