Onderzoek interferentie gesloten systemen

Innovatief onderzoek, maar met een praktische uitwerking

Het wordt steeds drukker in de ondergrond. Het aantal bodemenergiesystemen groeit exponentieel. Een goede ontwikkeling! Maar wat als een gesloten bodemenergiesysteem naast een bestaand open bodemenergiesysteem wordt gerealiseerd? Of omgekeerd? In opdracht van de rijksoverheid onderzocht IF de mogelijke gevolgen van thermische interferentie. Deze onderzoeksresultaten zijn in 2014 uitgebreid gedocumenteerd en gepresenteerd aan de opdrachtgever.

Voor de berekeningen van open- of gesloten systemen kon ik referentiescenario’s gebruiken. Maar voor de gecombineerde situatie moesten we een compleet nieuw rekenmodel creëren. Een hele uitdaging.

Benno Drijver, senior specialist geohydrologie IF Technology

Onze medewerkers worden gedreven door nieuwsgierigheid. Hierdoor zoeken zij net iets harder en begrijpen net iets meer. IF combineert al die kennis met de ervaring van ruim duizend gerealiseerde energiesystemen. In dit onderzoek voor de overheid kwantificeerden we voor drie verschillende situaties de thermische interferentie tussen een open en een gesloten bodemenergiesysteem. We voerden modelberekeningen uit en vergeleken de resultaten. Hieruit volgde een beeld van de invloed van interactie op de temperatuur van het onttrokken water (open systeem) of van de circulatievloeistof (gesloten systeem). Aan de hand van de beïnvloeding van de temperatuur zijn vervolgens de gevolgen voor het energieverbruik en de daaraan gekoppelde CO2-uitstoot en exploitatiekosten berekend.

De specialisten van IF graven net iets dieper.

 

En wat blijkt? De invloed van interferentie tussen open en gesloten systemen is gering. En eventuele afwijkingen kunnen we bijsturen door slim om te gaan met de diepte van bronfilters, de posities van bronnen en de keuze voor een warme of koude bron naast bodemlussen. Daarnaast deden we nog een redelijk verrassende ontdekking. Als we de koude bron van het nieuwe, open systeem naast het gesloten systeem plaatsen, dan is de invloed op de gemiddelde temperatuur in de bodemlussen beperkt. Blijkbaar heffen het gunstige effect van de extra grondwaterstroming en het ongunstige effect van de invloed van de koude bel elkaar grotendeels op. 

Mede dankzij ons onderzoek kan bodemenergie verantwoord groeien van 1.000 systemen nu naar meer dan 10.000 systemen in 2020.

Hoe spannend een onderzoek ook is, wij verliezen ons niet in het technische verhaal. Dankzij onze multidisciplinaire organisatie weten we als geen ander de vertaalslag te maken naar praktijk. In dit geval de gemeenten. Welke handvatten hebben zij nodig om hun werkzaamheden in het kader van de AMvB Bodemenergie goed te kunnen uitvoeren? Onze conclusies bevatten daarom heldere stroomschema’s, gefocused op het onderbouwen van nieuw beleid. Handig, want hiermee kan het bevoegd gezag nieuwe aanvragen van gesloten bodemenergiesystemen sneller beoordelen. 

Het interferentie-onderzoek maakt deel uit van het grotere ‘Technisch onderzoek Gesloten bodemenergiesystemen’ (november 2012 tot en met september 2013), waarin ook enkele andere 'werkpakketten' aan bod zijn gekomen:

  • Onderzoek naar de positieve (milieu)effecten,
  • Risico’s voor andere gebruikers van de ondergrond,
  • Invloed van grootschalige toepassing op het rendement,
  • Beste methode om een gesloten bodemenergiesysteem te ontmantelen na buiten gebruik stelling.