Nieuws

Ondiepe Geothermie (OGT): een kansrijk alternatief voor aardgas in de bestaande bouw

1 december 2017

Op 27 november jl. organiseerde IF Technology een succesvolle excursie naar de boorlocatie voor ondiepe geothermie van Visser & Smit Hanab in Zevenbergen. Het doel van de bijeenkomst was de kennis over ondiepe geothermie te vergroten met presentaties van Guus Willemsen en Leo Wartna. Daarnaast was er een discussie over de rol van ondiepe geothermie in de energietransitie.

Foto: Guus Willemsen geeft een presentatie over ondiepe geothermieondiepe geothermie, Zevenbergen, IF Technology

Bij de excursie waren beleidsmedewerkers en vertegenwoordigers aanwezig van o.a. Ministerie van Economische Zaken, Ministerie van Binnenlandse zaken, Provincie Zuid Holland, gemeentes Breda, Delft en Rotterdam, omgevingsdienst Veluwe IJsel, Holland Rijnland, woningcorporatie Dunavie en CE Delft. De reacties waren alom positief, waarbij werd bevestigd dat ondiepe geothermie een belangrijke bouwsteen is in onze energietransitie de komende jaren. De techniek is met name een oplossing voor bestaande woonwijken, een segment dat zeer moeilijk aardgasloos is te maken.

Landelijk onderzoek

Op dit moment onderzoekt IF samen met CE Delft in opdracht van RVO en TKI Urban Energy het landelijk potentieel van ondiepe geothermie. De eerste resultaten zijn veelbelovend en zullen naar verwachting in januari 2018 worden gepubliceerd. Wij zullen in een vervolgblog hier aandacht aan besteden. Mail ons gerust als u per e-mail als eerste op de hoogte wilt worden gesteld.

Foto: onderweg naar de boormachineondiepe geothermie, zevenbergen, IF Tehnology

Wat is ondiepe geothermie?

Met ondiepe geothermie wordt bedoeld het onttrekken van aardwarmte uit ondiepe formaties. In de praktijk wordt ondiepe geothermie qua diepte gepositioneerd tussen WKO en reguliere geothermie. Als bovengrens wordt over het algemeen een diepte van 250 meter aangehouden, omdat ondiepere lagen veelal worden benut voor WKO toepassingen en andere belangen, zoals drinkwaterwinning. Afhankelijk van de diepteligging van de formatie wordt water onttrokken met een temperatuur tussen de 15 en 40°C. In onderstaande tabel zijn de verschillende technologieën weergegeven met de diepten waarbinnen ze functioneren.

 

Gebruik van warmtepompen 

De warmte die aan de bodem wordt onttrokken kan, afhankelijk van de onttrekkingstemperatuur rechtstreeks worden ingezet voor verwarmingsdoeleinden. In veel gevallen zal de onttrekkingstemperatuur te laag zijn voor rechtstreekse benutting. In die gevallen zal de laagwaardige warmte door middel van warmtepompen op een efficiënte wijze worden opgewaardeerd naar hoogwaardige warmte.

Foto: uitleg van Leo Wartna bij de gloednieuwe boormachine van Visser & Smit Hanabondiepe geothermie, zevenbergen, IF Technology, boormachine

Voordelen

Ondiepe geothermie heeft bepaalde voordelen ten opzichte van reguliere geothermie. Zo zijn de investeringskosten lager door de beperkte boordiepte en de relatief kleinschalige installatie die nodig is. Daarnaast zijn er minder ondergrondse risico’s dan bij conventionele geothermie. Ondiepe geothermie is ook toepasbaar voor kleinere schaalgrootte.

Innovatie

Een innovatie op het gebied van ondiepe geothermie is het combineren van bestaande technologieën op het gebied van horizontaal gestuurde boringen en olie- en gasboortechniek. Hiermee kan met een relatief lichte en compacte booropstelling gestuurd geboord worden tot een maximale diepte van circa 1.250 meter.

Foto: overzicht van de relatief compacte boorinstallatie (bron: website Visser & Smit Hanab)ondiepe geothermie, Visser & Smit Hanab, IF Technology, boorlocatie

De unieke werkwijze van Visser & Smit Hanab

Visser & Smit Hanab is momenteel bezig met het ontwikkelen van deze techniek (Geothermal Directional Drilling, GDD). Met deze boortechniek wordt vanuit één boorlocatie gestuurd geboord naar de geschikte formatie. Dit in tegenstelling tot de traditionele waterboringen, waarbij gebruik wordt gemaakt van verticale putten. Bij het GDD concept wordt ter hoogte van de formatie horizontaal geboord en worden horizontale filters geplaatst. Door de horizontale filters kan een grotere capaciteit worden behaald uit dunne formaties en tegenvallende doorlatendheid kan gecompenseerd worden door een langer filtertraject te plaatsen.

GDD, HDD, Geothermal Directional Drilling

Ondiepe geothermie kent vele voordelen en past in een geleidelijke overgang van gas naar duurzame energie. Wilt u meer weten over ondiepe geothermie neem dan contact op met Guus Willemsen.

De ingekorte presentaties die tijdens de excursie zijn getoond, zijn hier (ondiepe geothermie) en hier (geothermie en de rol van de gemeente) te zien.